Sách Growth Mindset món ăn bổ dưỡng cho tư duy phát triển

Bắt đầu từ một thử thách đọc và review sách Growth Mindset nên đã hì hục nhai ngấu nghiến trong 2 ngày cuối tuần. Thêm nữa, blog có tiêu đề là Growth Mindset mà không có bài viết nào về vấn đề này thì thật kì nhỉ 🙂

    Nội dung

  • Có mấy loại míndset
  • Các loại mindset có ảnh hưởng thế nào tới con người (Bên trong các loại tư duy)
  • Growth Mindset trong thể thao, kinh doanh và các mối quan hệ
  • Giáo viên, bố mẹ và trẻ em
  • Thay đổi tư duy
  • Lời kết (tư duy phát triển mang bạn tới đâu)

Trong bài viết này, đôi khi mình sử dụng thuật ngữ tương đương mindset – tư duy, growth mindset – tư duy phát triển, fix mindset – tư duy cố định/tư duy đông cứng.

Có mấy loại míndset

Chia sẻ về tư duy, trong sách có đề cập tới 2 loại tư duy là growth mindset và fix mindset. Tuy nhiên bạn cũng lưu ý rằng có tồn tại những loại mindset khác nhau, đôi khi trộn lẫn lúc thì fix mindset và lúc thì là growth mindset. Trong tình huống này thì bạn có fix mindset nhưng trong tình huống khác thì bạn lại có growth mindset.

Các loại mindset có ảnh hưởng thế nào tới con người (Bên trong các loại tư duy)

Chương sách nói về cách mọi người nhìn nhận vấn đề. Việc này gây ảnh hưởng tới cảm nhận của mọi người về một việc khi nó xảy ra.

Dễ nhận thấy nhất là khi đón nhận lời phê bình, người có tư duy đông cứng thường tìm lý do để biện minh cho hành động của mình. Người có tư duy phát triển đón nhận lời phê bình, tìm cách học hỏi từ những sai lầm của bản thân, từ đó đưa ra kế hoạch để tránh lặp lại sai lầm lần nữa.

Cùng xem xét mệnh đề:

Ở một thế giới, thất bại có nghĩa là bạn kém cỏi và không có năng lực, ở thế giới khác, thất bại có nghĩa là bạn còn có thể cố gắng để tốt hơn.

Dễ nhận thấy tư duy giải quyết vấn đề của người có fix và growth mindset là hoàn toàn khác nhau. Trong khi người có fix mindset thì tìm cách tránh né và đổ lỗi, người có growth mindset vượt qua khó khăn và tìm kiếm cơ hội để tiến bộ.

Growth Mindset trong thể thao, kinh doanh và các mối quan hệ

Trên quan điểm Growth mindset ảnh hưởng lớn tới tất cả mọi người, trong tất cả mọi ngành nghề. Cùng xem ý tưởng sau đây.

Một ngôi sao ra sân và thi đấu không tốt? Với tư duy đông cứng họ sẽ nghĩ gì? Tại trời mưa sân trơn, tại đối thủ chơi tiểu xảo, tại cổ động viên đội bạn ném đồ vật lạ vào trong sân ảnh hưởng tới tâm lý, tại đồng đội không hỗ trợ đủ tốt.

Vậy với tư duy phát triển thì sao. Ngôi sao đó có thể đã nghĩ gì? Hôm nay mình đã thi đấu chưa đủ tốt, do kĩ thuật qua người của mình chưa hoàn thiện, mình cần phải tập luyện thêm kĩ năng này sau các buổi tập cùng toàn đội. Thêm nữa một vài đường chuyền của mình chưa chuẩn xác, có lẽ mình nên tham khảo ý kiến của HLV kĩ thuật để xin ý kiến về việc cải thiện kĩ năng này.

Khi bạn tiếp cận vấn đề với tư duy phát triển, bạn luôn muốn tiến bộ hơn ngày hôm qua, tìm ra giải pháp để vượt qua khó khăn, không trốn tránh mà đối diện với sự non kém của bản thân nhằm tìm cách phát triển.

Michael Jordan liệu có trở thành huyền thoại bóng rổ nếu không có tư duy phát triển? Cùng xem lại cách người đàn ông này nói về thành công: ” Tôi đã ném hụt hơn 9000 cú ném trong sự nghiệp của mình. Tôi đã thua 500 trận đấu. 26 lần tôi đã được tin tưởng giao cho cú ném quyết định chiến thắng và đã ném hụt…Tôi thất bai hết lần này tới lần khác trong cuộc đời tôi!

VÀ ĐÓ LÀ LÝ DO TÔI ĐÃ THÀNH CÔNG.

Vậy đó, nếu bạn không dám đối diện với thất bại (hay bạn gục ngã trước thất bại – bạn sẽ không bao giờ có thể thành công.

Sách cũng đề cập tới rất nhiều ví dụ về việc sử dụng tư duy phát triển trong việc kinh doanh và quản lý doanh nghiệp. Và tại sao bạn không thử mua 1 cuốn và đọc thêm về phần này nhỉ.

Lược qua các phần nội dung về thể thao và kinh doanh, người có tư duy phát triển cũng dễ dàng làm chủ cảm xúc, biết cách lắng nghe và xây dựng các mối quan hệ: trong công việc, bạn bè hay trong chuyện tình cảm. Đối với họ, không có gì tự nhiên, được mặc định có sẵn, mọi mối quan hệ đều cần phải xây dựng. Và cách xây dựng chính là việc thẳng thắn trao đổi và học hỏi từ những hiểu lầm. Luôn nhớ: “không ai đọc được suy nghĩ của người khác”.

Câu hỏi: Thành công nghĩa là học tập hay chứng tỏ rằng bạn thông minh?

Giáo viên, bố mẹ và trẻ em

Đây là có lẽ là những phần mình thích nhất trong cuốn sách này (Có lẽ mình cũng đang có con nhỏ và quan tâm tới việc giáo dục chăng :D).

Việc xé tan tư duy cố định và đề cập tới tư duy phát triển cho giáo viên và phụ huynh là một điều tuyệt vời bạn có thể học từ sách. Bạn có thể mở trí óc để đón nhận một cách hoàn toàn mới về việc giáo dục con cái. Cách khen ngợi, cách bạn truyền đi một thông điệp qua 1 câu nói có ảnh hưởng thế nào tới con trẻ.

Các giáo viên đáng lẽ là người rất rất quan trọng trong việc giáo dục trẻ nhỏ, nhưng dường như trong xã hội bây giờ, áp lực về thành tích vấn đang quá lớn khiến không ít trẻ em không được quan tâm và giáo dục đúng cách. Thật buồn.

Có phải trong mộĩ chúng ta luôn tồn tại tư duy: “Chúng ta yêu con – theo điều kiện mà chúng ta đặt ra.”

Bạn có bao giờ nói với con bạn những câu đại loại như:
Bố mẹ sẽ yêu con nếu con dọn đồ chơi…
Bố mẹ sẽ mua kem cho con, nếu con tự đi rửa mặt và đánh răng…
Bố mẹ sẽ…

Thông điệp mà bạn truyền đi sẽ là gì? – hãy chứng tỏ đi, nếu con không có tố chất này thì con sẽ không được yêu quý. Vậy là thay vì việc bạn giúp con trẻ nhận ra chúng cần phải nỗ lực để tốt hơn, bạn muốn chúng phải chứng tỏ bản thân, chúng đang bị đánh giá theo cách tiêu chí. Nếu chúng không chứng tỏ được bản thân thì giá trị của chúng sẽ thấp đi. Thật tai hại đúng không? Dù gì chúng ta cũng muốn con trẻ học cách nỗ lực để đạt được thành công – Như Michael Jordan có phải không nhỉ?

Xét một vấn đề trong xã hội Việt Nam: Có bao nhiêu bạn trẻ vì không thi đỗ đại học mà cuộc đời bạn đã rẽ sang một trang mới tốt đẹp hơn, bao nhiêu bạn cuộc đời bạn trở nên tồi tệ hơn? Bao nhiêu bạn nhận ra việc thi trượt đại học có nghĩa là bạn cần cố gắng hơn, đổ thêm nỗ lực. Bao nhiêu bạn coi rằng cánh cửa cơ hội đã đóng lại vì bạn không đủ năng lực?

Thay đổi tư duy

Với tư duy phát triển, mọi thứ là thay đổi được nếu bạn cố gắng. Năng lực hay kĩ năng của bạn đều do rèn luyện mà thành. Không hề có thành công nào được sắp đặt trước, do chúa sinh ra đã vậy rồi.

Thomas Edison có thành công ngay từ lần đầu làm thí nghiệm? Bóng đèn được phát minh sau một đêm ông ngủ dậy? – Cùng xem xét câu nói sau của ông: “Tôi không thất bại 1000 lần, tôi chỉ chưa thành công 1000 lần theo cách tôi mong muốn”

Tư duy cố định nghĩ rằng, mình không có năng lực làm việc này, mình không nên để người khác thấy mình ở trạng thái không có năng lực, việc này thật xấu hổ. Còn tư duy phát triển thì nghĩ thế nào nhỉ. Mình chưa có năng lực làm việc này, mình cần phải học hỏi từ những người có chuyên môn tốt hơn, có lẽ là email cho chuyên gia mà mình đã có cơ hội nghe ông ấy diễn thuyết trong buổi thứ 6 tuần vừa rồi, và tiếp theo mình có thể tham gia vào diễn đàn để thảo luận thêm về chuyên môn cho vấn đề này.

Lời kết: Tư duy phát triển mang bạn tới đâu

Nhà giáo Phạm Toàn thành lập nhóm Cánh Buồm năm 78 tuổi, độ tuổi mà nhiều người cho rằng nên nghỉ ngơi, vui vẻ với con cháu và .. không nên làm gì. Nếu vẫn giữ tư duy cố định như vậy liệu ngày hôm nay chúng ta có được nhóm cánh buồm gồm nhiều nhà giáo ưu tú, nhiều người con của đất nước đau đáu với nền giáo dục nước nhà? Liệu chúng ta có được tủ sách cánh buồm cho bao thế hệ tiếp sau được mỏ mang tri thức?

Tư duy phát triển không chỉ giúp bạn tiến xa hơn trên con đường học vấn, sự nghiệp, giúp bạn thắt chặt các mối quan hệ mà nó còn giúp những phát triển của cá nhân bạn đóng góp cho tập thể.

Và một lần nữa, xin được chia sẻ với bạn rằng, bạn sẽ đi được bất kì đâu với tư duy rộng mở, tâm trí khai sáng sẵn sàng học hỏi.